NEEME JARVI etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
NEEME JARVI etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

10 Ocak 2023 Salı

Shostakovich - Symphony No. 5 in D minor Op. 47; Ballet Suite No. 5 From The Bolt Op. 27a (1989, Neeme Jarvi)

 

Rus milletini kendi halkımıza benzetiyorum sık sık. Elbette tarihi, kültürü birebir aynı değil. Ama çıkan sonuç, insanların halet-i ruhiyesi, milli karakteri pek bir benzer. En azından Avrupa ile kıyaslandığında durum bu. Dolayısıyla klasik müzik bestekarlarını da eserlerini de kendime daha yakın buluyorum. Bu cihette Şosta Usta biraz daha riskli bir isim. Modern denemeleri de çok seviyor. Bu yüzden resmi Sovyet çizgisi ile de çatışmış zamanında. Neyseki kendini Siberya'da bulmuyor ve bize güzel güzel besteler hediye etme fırsatını buluyor. Hatta bu 5. senfoni  postu kurtarmasını sağlayan en büyük etkenlerden biri oluyor. Simgesel bir temsilin gerilimli bir atmosfer ile yansıtıldığı yapıt daha ilk dakikarında etkileyiciliğini ortaya koyuyor. İlk hareketinde bazı anların belki Tarkan filmlerinde belki hatırımda kalan jinglelarda alıntılandığının farkına varıyorum. Benzer hissiyat ara ara akış boyunca hissediliyor. Gerilimin ve hüznün büyük bir coşkuyla patladığı dinamik bir seyir izleyen hikaye anlatımına dayanan bu yaklaşım büyük bir kolaylıkla ve keyifle dinleniyor, tam da Sovyet yöneticilerinin istediği gibi dinleyeni farklı duygularda konuk ederek nihayetinde olumlu bir yöne sevkediyor. Sonlardaki şaşayı biraz fazla buluyorsanız ki Jarvi şefliğinde İskoç Ulusal Orkestrası da bu kayıtta elini hiç esirgemiyor, bunun da postu kurtarma telaşındaki ustanın özellikli bir seçimi olduğunu bilmeniz gerekir. 

Bestecinin ilk eserlerinden Bolt (Cıvata) balesi için süit de hareketli bir eser olarak 5. senfoniye uygun düşmekte. Komik ve alaycı biraz hafif bir tarafı var yapıtın. Çalıştığı fabrikayı sabote etmeye çalışan tembel bir gencin macerasının temsili elbette dönemin yetkililerinin tepkisini kısa sürede çekmiş. Özellikle kemanlarda Çaykovski'de de duyduğum Rus'luk hali burada da mevcut. Yerel ezgilere başvurulması da kan kaynatan diğer bir etken. Uzun lafın kısası birbirini tamamlayan bu iki eser klasik müziğe uzak insanların dahi hoşuna gidebilecek sürprizler içeren üst kalitede bir dinleti sunmakta.

8,75/10

3 Ağustos 2015 Pazartesi

Sergey Prokofiev - The Prodigal Son ;Divertimento; Andante From Piano Sonata No. 4;Symphonic Song (Neeme Jarvi,1989)

İçinde dört farklı çalışmaya barındıran bu yapıta rengini İncil'den alan Prodigal Son balesi verse gerek. Hovarda, müsrif oğul gibi bir manaya sahip olan bu beste, yiyip içip sefahatla vaktini geçiren ve ardından sıfırı tüketince pişmanlıkla baba ocağına dönen birinin hikayesi etrafında şekilleniyor. 20'lerin sonunda yazılan bu eser modern bir duruşu sergilemekle beraber arayışını atonal seviyeye taşımıyor. Bizzatihi bestecinin kendisi daha direkt ve basit bir tavrı benimsediğini söylüyor. Hikayeye uygun şekilde farklılıklar müziğe yansımakla ve buna koşut olarak hoşa giden anlara sahip olmakla birlikte yapılan müziğin bizim gibi fanilerin kulağına hiç de kolay gelmediğini söylemek gerekli. Kendini pek de tekrar etmeyen melodiler ile hatta biraz da kasıntılı bir performansı düşününce görselinden kopuk bir baleyi dinlemenin zorluğu ile karşı karşıyayız. İyi anlar derken yarım saatin biraz üzerinde süren bestenin ikinci sahnesini işaret edeceğim. Sekiz dakikalık Andante gibi karanlık ve ondan daha fazla dalgalı-çatışmacı bir seyir izleyen Symphonic Song on üç dakika süresince değişik ruh hallerinden ruh hallerine sürükleniyor, bir yandan yıldırım gibi davullar gümbürderken borular trompetler titretirken zelzele misali; yaylılarla, klarnet ve flüt gibi üflemeli çalgılarla lirik bir diyalog, hayır kavga notalara dökülüyor. Parça gürültülü bir barış kutlaması ile sonlanıyor. Benim için ise fazlasıyla dağınık ve kafa karıştırıcı bir performans oluyor. Albüm sonunu ise dört hareketten oluşan Divertissement ile getiriyor. Dünyaca ünlü Neeme Jarvi yönetiminde yine ünlü İskoç Ulusal Orkestrası kaydıyla bu Prokofiev çalışması, o beklediğim ve tarif edemeyeceğim Rus olma halini dinleyiciye geçirmekten çok uzak.

6,0+/10

30 Temmuz 2013 Salı

Sergei Rachmaninoff - Dances: Symphonic Dances; Dances From Aleko; Capriccio bohémien (The Philharmonia/Neeme Järvi) 1993

3 Hareketten oluşan hayli uzun Symphonic Dances op.45 ile açılıyor albüm. Elitistlerin seveceği şekilde kompleks bir beste diyebiliriz. Temponun coşduğu belli anlar ilgi çekse de kısa sürüyor. Asıl Erkek ve Kadın versiyonu olarak 2 parça halinde yer alan Dances from Aleko merak uyandırıyor. Çünkü Slavik folklorun izleri çok daha belirgin bu örneklerde. Rachmaninoff'u seçmemde de ana gaye bu havayı teneffüs etmekti zaten. 18 dakikayı bulan Capriccio bohémien de bir yönüyle folklorik ifadeyi devam ettiriyor. Süresinden anlayacağımız üzere müzikal olarak hırslı sıfatıyla bile değerlendirebiliriz. Albümün geri kalanında olduğu gibi orkestral düzenlemeler ustalık eseri. Lakin bu sefer araya giren sessiz kısımlar o kadar yoğun ki, sonuna kadar sesi açıp zil titreşimlerini anca duyabiliyorsunuz mesela o anlarda, dinamik kontrast diye adlandırılabilecek bu klasik müziğin sevmediğim genel karakteristiği yüzünden konsantrasyonu kaybetmemek olanaksız. Symphonic Dances'un ilk bölümünde olduğu gibi bu parçanın da sonlarına doğru bu uyku büyüsünden kurtulduğumuz oluyor.

6,75/10