RETRO: Satyricon - Volcano (2002)

 Gençken dinlediğim ve garipsediğim bu jilet kaydı tertemiz kayda geri döndüğümde ederinin arttığını görüyorum. Punkımsı metale eğilerekten gayet agresif bir tutumu taçlandırıyorlar. Farklı yerde durmamasına rağmen devam albümünden de bir kaç gömlek üstün, bence. Özellikle içerdiği bazı parçalar konserlerde nasıl yankılanır, merak celpedici askere çağırıcı. Possessed, Fuel for Hatred, Repined Bastard Nation, Angstridden gibi. Ufaktan ufaktan endüstriyel bir avangarde akıma da selam çaktıkları göz ardı ediliyor. Tabi herkese göre değil. Ama bana göre imiş.

7,75/10

Fazıl Hüsnü Dağlarca - Bütün Şiirleri 3 (Bölüm 1)

 Bu son cilt şairin 1998 ile vefatına kadar olan dönemindeki şiirleri kapsıyor. Şairin üretkenliğinde bir azalma olmadığı görülüyor, görme yetisini zaman içinde kaybetmesine rağmen. Bu derleme içindeki ilk kitap O'1923 adını taşımakta. Yabancısı olmadığımız doğal simgeler ve sevgi teması cumhuriyetin 75. yılına gönderme içeren kitabın ana izlekleri olarak karşımıza çıkıyor.

Sallanır bütün ağaçlarda ses 

Boyut olarak ince bir yer kaplayan bu eseri Tapınağa Asılmış Gövdeler takip eder. Suçluluk, suçlu hissettirilmek ve hissetmek, asılmak fiili, Mevlana imgeleri üzerinde şekillenir burada şiirler.

Ürke ürke indi güvercin 
Asılmışın dinelme sevinci taşıyan omuzuna 

Solu oyle sızılıydı ki 
Kondu sağ omuzuna 

Öylesine uzundu değmek üzereydi 
Son soluğu omuzuna 

Dağlar eski asılmışlara benzer sevindi güvercin 
Başları düşmemiş omuzuna 

***

Yaşlı adamlar bilir en cok 

Uyandırdığını anıların gece yanlarında bizi 

***

Peki neden birbirine değdi mi 

Birbirini bağışlar binlerce elimiz 

Gobistan isimli eseri Gobi çöllerindeki ilkel insanın iziyle açılıyor, Puşkin ile somutlanan Rusya'ya, Amazon ormanlarına, Berlin'e götürüyor okuyucusunu. Coğrafya kendisi bir terim olarak misafir  edilmiş. Seviştilerken diğer bir geç dönem eseridir şairin. İsmin işaret ettiği gibi sevgi ve aşktır işlenen. Şair ardı ardına eser vermeye devam eder çok kısa bir süre zarfında. 1999 yılında Kaçaklar isimli eser de bunlardan biridir. Aynı sene sevgiyi büyüten dörtlüklerle örülü Çiçek Seli yayınlanır. Bir bölümünde kilise atmosferinden ilhamla yazılmış dörtlüklere yer verilmiştir. Yokedilen Çokuluslu Olmak, dağıtılmış Yugoslavya'ya yakılan bir ağıt olarak kaleme alınmış. 

Hayli hacimli İmin Yürüyüşü (Biçimlerle Soyunmak) ile şair yüzünü şiirin kendisine döner. İm, imge, imgelem aracılığıyla madde ve varlık ilişkisi irdelenir.

Nar ağacı anlar hemen / Kıpkırmızı kesilir işte / Bu çiçekler / Seni öptüklerimden biri 

Anlattığım bir masal 

Ya boncuk 

Ya uçurtmadır 

Parmaklarımız çocukların ellerinde 

***

Ne güzel

İnsan, doğanın en büyük imgelemi

2000 tarihli Ötekinde Olmak fablları hatırlatan hayvanlarla ilgili şiirleri derlemiştir.

Nova Norda - Üzgünüm (2024, EP)

 Mahlası yeni kuzey manasına gelen sanatçının ismi çok bi karşıma çıkmasına rağmen, hiç dinlememiştim bilinçle, belki orda bur'da çalınmıştır söylediği ezgiler bilemem zira kesin konuşmayı sevmediğim bilinir mi bilmem bir şerh düşerim bu kısa kayda ise şerhlerim az olur ki albümün kısa kalmasıdır sorunu bir de ilk parça biraz durul duruldur (virgül) çok iyi çok tarz bir synth popun türküye şubesiymiş bir de gitar girmiyor mu arada bi sevvdim.

7,50-/10

Accept - Restless and Wild (1982)

 Grubu tanıtmaya ne kadar gerek var bilemedim, aynı benzetmelerle tarifi tekrar etmek mümkün:AC/DC+Judas. Bu albüm dönemin pek çok eseri gibi 3-4 iyi hit, bir iki fena değil ve yine 3-5 filer dediğimiz dandun danadanakan parçadan oluşuyor. O yüzden arka arkaya albüm çıkartabiliyordu bu isimler. Hitler de öyle hit ki metalciler illa ki duymuş dinlemiş bir kısmımız da eskitmiştir. Yine de böyle naftalin kokulu 80'ler havasını ve heyecanını teneffüs edebilmek için güzel bir fırsat. Restless and Wild, Princes of the Dawn, Neon Nights, açık ara yarışı önde bitiren parçalar.

7,75/10

Sarcófago - I.N.R.I. (1987)

 Yıl 1987! Brezilya'dan thrash metal taban üzerinden yükselip ilk black metal hücum dalgasına olabildiğince agresif bir katılım. Tekrar etmek gerekirse yıl 1987. O zamanlar adlandırmalara kafayı taktıklarını düşünmüyorum. Oldukça amatör ve bu sayede özellikli bu ruhu death/thrash bir vokal çağırıyor. Orijinalliği sorgulamamak lazım, Bathory, Sodom, Kreator da ilk vakitler böyleydi. Ama bunlar Brezilya'dan. Albümde Nightmare, The Last Slaughter gibi bazı parçalar öne çıkıyor. Ama bu kayda parça bazlı yaklaşmak hatalı olacaktır. Kirli, iğrenç, toplumsal değerlere saygısız, tükaka bir deneyime bütüncül bakmak lazım.

7,75/10

Stanislaw Lem - Gelecekbilim Kongresi

Sinemaya'da uyarlanan ünlü Solaris'i kaleme alan bir yazarın bu tarz bir roman yazabileceğini tahmin edememişim. Bu da bilim kurgu, ama hiciv ve mizah ekseninde ilerliyor. Artık gülemez olduk, tam tersine komik bir şeylere rastladığımda felan, ne gereği var der durumdayım. Bilim kurgu sektöründe de mizaha bulaşanlar arasında öne çıkan isim olarak Douglas Adams var, fantastik kurguda da hiç okumadığım Terry Prachett aklıma geliyor. 

Gelecekte bir Latin ülkesinde Hilton otelinde gelecekbilim kongresi toplanır. İsyanlar neticesinde diktatörlük hem oteli bombalar hem de tüm şehre sakinleştirici bir kimyasal sıkar. Kahramanımız olan bilim adamı da kanalizasyona sığınır ve ardı ardına halüsinasyonlar görerek gerçeklikle bağlantısını kaybeder. Bu kabusların en uzun süren versiyonunda zihni farklı bedenlere kopyalanır ve bunu kaldıramadığı anlaşılınca dondurulur, daha daha gelecekte tekrar hayata döndürüldüğünde terimlerini anlayamayacağı çok farklı bir dünyada gözünü açar. İnsanlar iki kafalı, dört kollu gibi deformasyonlarla buluşarak vücutlarıyla oynamakta ve her türlü kimyasalın esiri olarak ütopik bir dünyada keyifle yaşamaktalar. Bu duruma da kahraman uyum sağlayamaz zira gariplikler kendini ele vermeye başlar. Aslında insanların fazla nüfus ve sefaletle geçen yaşamlarına o kadar kimyasal hava teneffüs ediyorlar ki gözlerine perde inmiş. Kendisini lüks araba süren ve herkesin öyle sandığı bir adam aslında paçavralar içinde eli hayali bir direksiyon üzerinde yollarda koşturuyor, çocuklar gibi korna sesi felan çıkarıyor. En sonunda bilim adamı gözünü tekrar kanalizasyonda açıyor. Hikayesiyle biraz 1984, biraz Matrix ve pek çok Philip K. Dick hatırlanıyor.

Tindersticks - Soft Tissue (2024)

 Vokali Stuart amcanın hastasıyız ama bu albümü beğenmedim. Genelde beğenilmiş, ben beğenmedim. Çünkü besteler hitap etmedi bir kere. Her şey güzel aslında, her bir enstrüman, kadın vokal katkısı, ince elektronik dokunuş. Bestelerdeki gruuvi melodileri fazla basit ve popülist buldum. İnceltilmiş, hoşa gitme çabası gibi bir şeyler. Hala karanlık modda kalma çabasıyla birlikte sakil kalmış. Bence, yani.

6,50/10

Bad Bunny - Debí tirar más fotos (2025)

 Çok çok revaçta Amerika kıtasında. Bu kaydıyla da Grammy almıştır kötü tavşan. Latin-Karayip kökler, trap, elektonik ve reggae karışımı popüler bir müzik yapıyor. Reggaeton dememe çabası işte... Nuevayol, Baile Inolvidable, El Club gibi en başta hüpleten parçalar içermekle beraber albüm,  diğer şarkıları bir garip buldum. Farklı parça ve sampleların sentezlenmesiyle odaksızlaştığını görüyorum. Bir bakıma bu yönüyle de yeni nesile çok bi hitap ediyor. Ben ise çoğu parçada sıkıldım. Bir türlü tempoyu tutturamayan kötü bir bandocu gibi. Bir şeyler var ama bir şeyler az bir vakitte duyulur oluyor. Böylesiymiş demek.

6,75-/10

Todd May - Şiddetsiz Direniş

 Postyapısalcı anarşizm kuramcısı Todd May'in savunduğu şiddetsiz mücadelenin tanım ve sorunları, sınırları üzerine yazdığı kitaptır. Öncelikle yapılan bir araştırmaya dayanarak şiddete dayalı mücadelelere nazaran daha başarılı sonuçlar ürettiği savlanır. Şiddetsizlik, şiddeti özellikle de şiddetin belirli türlerini reddeder. İster fiziksel, ister psikolojik, ister yapısal olsun, kişinin haysiyetine leke süren şiddeti reddeder. Bu haysiyet ise hasımlar da dahil olmak üzere başkalarının, ölüm yada aciz bırakma tehdidinden bağımsız bir şekilde anlamlı faaliyetlere girişebileceği, insani bir hayat yaşama yetisinde temellenir. Şiddetsizlik en az iki temel değerin varlığı üzerinden nitelendirilir: eşitlik ve haysiyet. İlk dinamik hasmın yeni bir ahlaki bakış açısına sahip olmasına yol açmaktır. Bunun yanısıra zor kullanma dinamikleri de bulunur. Halk gösterileri, katılımı reddetme, canlı kalkan olma gibi. 

Rage - XIII (1998)

 Grubu bilenler bu albümle ufak çapta bir şok geçirmiş olsa gerek. Senfonik ezgiler hakim duruma gelmiş. Besteler hayli de romantik, baladlar mevcut. O canavar vokal nasıl böyle yumoş yumoş olmuş, hayret doğrusu. Yok eleştirmiyorum, bu zor işin altından da kalkmış. Hayatımda duyduğum en kötü coverlardan Paint It Black'e de evsahipliği yapıyor bu albüm. Bir de bugünün Ghost'unu andıran şbir şarkıya da. Belki ederi bu değil ama bu bu ve bu sebeplerle ve tepkisel eleştirel bir tutumla aşağılara doğru tepikliyorum kaydı.

6,75+/10

Sunay Akın - Hayal Kahramanları

 Tam bir tatil kitabı. Sunay Akın'ın bol göndermeli meddahvari hikayelerine aşina olanlar için sadece ana konunun isminde işaret ettiği üzere hayal kahramanları ve çizgi roman karakterleri olduğunu söylemek kafidir. Yazarın eserlerini pek bilmeyenler  için de 3-4 sayfalık bölümlerde eğlendirici ve aynı zamanda bilgilendirici öyküler anlattığını, bu öyküler içinde birbiriyle alakasız birden fazla tarihi olayın veya karakterin aralarındaki ilişkilerin tata ta diye abartılı bir son ile ifşa edildiğini söylesek bir şeylerin kapısını aralamış oluruz sanırım. Fakat bağlam içinde göndermelerin biraz zorlama kaçtığını ben şahsen düşünüyorum ve ileri seviye okuyucular için de basit kaçtığını. Yine de misal Tenten'in çizerinin mahlas ismini nasıl aldığı ve Nazi suçlamasıyla defalarca soruşturulduğu gibi bir çok bilgiyle donatılmak mümkün. 

Rush - Caress of Steel (1975)

 Bu solistin sesine benzer bir çok vokalden eser dinlesem de Rush'ınkine ısınabildiğimi söyleyemeyeceğim. Bu üçüncü kaydın döneme ait bir nostaljik tad verdiğini de inkar edemeyeceğim. Coğrafyasında anlamı çok daha belirgin olsa gerek. Hard rock tınıları ile progresif besteler, özellikle epik Necromancer ile bluesy Led Zeppelin'e yakınlaşma. Bol sololar ile birlikte bu öğeler öne çıkıyor. Benim için dinlediğime pişman etmeyecek ama özellikle de kendini özletmeyecek bir çalışma olarak somutlaşmakta. Hitap-hatip olayı.

6,50/10

Kamasi Washington - The Epic (2015)

 İsmi üzerinde destansı işbu yapıtla üst kademeye adım atan caz bestecisi ve saksafon çalgıcısı Kamasi arkadaş, çok iddalı bir işe öncülük etmiş. İmza atmış demiyorum çünkü kendi kabiliyetini sergilemek isteyen hırslı bir müzisyen kadrosu ile birlikte çalışmış. Besteler kendi olduğu için bu ayrıntılı düzenlemeler albüm kapağına kendi adını yazması için yeterli bir sebep yine de. Yaklaşık üç saatlik bu kayıt caz türünün alt akımlarında geniş ve yaygın bir çeşitlilik de gösteriyor. Yalnız modern dinleyicinin beğenilerine hitap eder şekilde gruuvi melodiler, sığ yaklaşımlar, ritimlerle hem kolay dinlenirlik hem de kolay anlaşırlık sergiliyor. Lakin besteler benzer bir formül takip ederek (genellersek) üstüste inşa yoluyla cırtlak ve avangard bir saksafon solosuna bağlanmakta. Markette istediğini aldıramayan şımarık velet çığlıkları gibi. İşte bu biraz zorluyor, albümü her daim dinlenir yapmıyor. Demem  o ki caz müziğinde ipeksi dokunuşlar arayan dinlenmeci tayfa uzak dursa iyi olur. Yine de albüme hakim hava öyle olmasa da öylesi de var. İlk dediğim yere bağlanıyoruz: çeşitlilik. Korolarla spiritüelliğin, sololarla post-bopun, vokalle standartların, keyboard ile funkın geniş yelpazesi içinde hareket ediliyor. Politik ve tarihsel ve güncel kültür göndermeleri parça isimlerinde ve samplelarda içerilmiş.

8,0/10

Skunk Anansie - Paranoid & Sunburnt (1995)

Şu 2 haftalık şehir dışı tatilinde pek bi çok konser kaçırdım, en başta da Savatage'a üzüldüm. Allah nasip ederse, işleri yerine koyabilirsem, ihmal edilen ve değeri bilinmeyen bu grubun konserine katılmayı düşünüyorum. Bir zamanlar keskin versiyonlarının bile radyolarda sürekli çalınma imkanı bulan rock müziğinin hal ve duruş ve hatta sound itibariyle punk'a (eh biraz da funk) yakınsanan üyesi ile o kadim zamanlarda tanışmıştım. İçinde çok sayıda hit barındıran ikinci albümleri Stoosh'un orijinal kasedi bile vardı elimde. Bu selamünaleyküm albümü de başta Weak olmak üzere Selling Jesus ve Charity gibi güçlü melodiler barındırıyor. Sözler ise eleştirel ve tam da yakıştığı, olması gerektiği gibi. Enerjisi ise süper. Rage Against'i andırmıyor mu birazından? Parçaların bir kısmı ise bu büyük parçaların gölgesinde kaldığı bir gerçek. Gidebilirsem eğer eğleneceğimi düşünüyorum.

8,0-/10

Onat Kutlar - İshak

 Gökyüzünde bulut gibi bir şarkı dolaşıyordu

Tek bir kitap ile 1950'li yıllarda Türk öykücülüğüne damga vuran ve trajik bir şekilde terör saldırısıyla hayatını kaybetmiş, sinema ile daha çok hemhal bir yazardır Onat Kutlar. Dili şiirsel betimlemelerle yüklüdür, kurguda gerçekçiliğin sınırları zorlanıyor, dokundukça dağılıp yeniden belirlenen kediler, sağır bir hava, ölümün için oyduğu Yusuf'un okudukça kendi içine katlanması sayfalarda yerini buluyor. Tuhaf ve absürt olaylar ile hikayeler örülüyor. En çok da çocuklar bakıyor kendi duygusuzluklarıyla olup bitene.