Ahmet Soysal - A'dan Z'ye Ece Ayhan

 

Ahmet Soysal'ın birebir dostluğunun nişanesi olarak şairin hayatını ve eserlerini hepi topu 50 sayfa süren a'dan z'ye terimlerle ve fotoğraflarla özetlediği bu yapıt aracılığıyla şaire bir adım daha yaklaşmak mümkün. Konu aldığı arka sokak hayatlarına yaşamında dokunmadan bu kadar etkileyici bir şekilde aktarabilmesinin olanaksızlığı okuyucuyu tedirgin eden bir şair Ece Ayhan. Bu yüzden de camiasında görmezden gelinen, dışlanan ve hatta hakarete uğrayan kimliğiyle ötekiliği de birebir yaşamış. İşin dedikodu tarafını araştırmadığımdan hakikaten de tepki yaratacak aykırı bir yaşam sürüp sürmediğini bilmiyorum. Yazara göre biraz kimliği biraz düzene aykırı tutumu iftiralar atılmasına sebep olmuş. YKY nin A'dan Z'ye serisinin parçası olarak derinlemesine bir analize gerek kalmadan girizgah niteliğinde , amacına uygun bir eser olarak öne çıkıyor, kısacası.

Ece Ayhan - Bütün Yort Savul'lar!

 Şaibeli özel hayatı ve uzlaşmaz keskin eleştirel tavrı sebebiyle, belki de, ikinci yeni dünyasının görünmezden gelen ismidir Ece Ayhan. Hakikaten de oldukça kapalı anlatıma sahip tarihi figürler, mekan isimleri gibi renkli kelimelerle zenginleştirilmiş, dışlanmış marjinal hayatları konu alan bilmecemsi şiirleri okurken tedirgin oluyorsunuz. Ne kadarı örtülmüş bir gerçekliğin gölgesi? Biçim değişse de üzerine kafa yorulmuş ve bütün hayatı boyunca kendisi için oluşturduğu disiplin dışına çıkmadığı bir poetika bu. İlerleyen vakitlerde kriptik bir ansiklopedinin maddelerine dönüşüyor şiirler.

Ece Ayhan, devlet'li şiirlerin icadı ve üzerine bu politik hattı belki de tek yakıştıranı. 73 tarihli Devlet ve Tabiat Ya da Orta İkiden Ayrılan Çocuklar İçin Şiirler bu manada baştan sona alıntılanmayı hakeden bir yapıt. O yüzden de hiç gereği yok. Ama aklımıza alacağımız notun gecikmesine tahammül bile edemeyiz:  bir tahlil , bir analiz kitabı okuma listemize alınmalıdır, şairle ilgili. A'dan Z'ye Ahmet Soysal olur.

Bir oğlan tanırım

Derin yeşil gözlü

Gönlü güney denizlerinin dibi

Kalbi ise yerinde

Birine vermeye gidecek

Bir gemi arar durur

Bulutlardan.

..

Buruk bir ezgi seziliyordu içinde

kinleri gibi renk renk

ölmüş atlarını bırakıp

tahta pabuçlarıyla gittiler

gözlerinde frank krallarının eski hüznü

Bir şarap gibi gönüllerimizi alıp

çocuk dudaklarında götürdüler

anıların ayrıntısı

ve burada bir sürü şarkıları kaldı

kumsalda kocaman izlerini siliyor deniz.

***

Kollarında eski balık dövmeleri

teodor kasap perhiz ahali içmez

ey türkçe rakı çıkmıştır kapalı

ve geniş muhlis sabahattin'den

ayşe opereti ne güzel bir hiç

Üç yıllar var ki minyatürlere mahkum

teodor'un o eski balık dövmeleri

ay osmanlılaşmış abi tüfekçi olmuş

ve korkunç taş gülmekler muhlis'te

gibi merdivenli bir sokaklar uzatmış

çiçek bahçelerine kaçabilsin ayşe

atlı tramvaylarla ne güzel bir hiç

İşte o biçim gecelerde kucaklamış

getirir enflasyon arkadaşlarını

kova abdülhamit akşam gazeteleri

dağlar gibi yalnızlık ne güzel bir hiç.

**

1. Uç Doğu. Anadolu'yu anlatacaktır öğretmen. Haritayı asar.

2. Bütün sınıf korkmuştur; göller, ırmaklar dökülecekler!