Ahmet Erhan - Burada Gömülüdür 2. Cilt

 Ey umarsız! Senin durduğun yerde dursun dünya

..

sabahın ilk güvercinleriyle dolu kalbim

nefes alıyor yeni şarkılarda...

...

En çok özlediğimiz şeyler yarına kaldı

Gökyüzünü de boğduk nefeslerimizle

Kapalıydı perdeler, sokaklar karanlıktı

Dilsiz bir adam kurtuluşu sordu bize

En çok özlediğimiz şeyler yarına kaldı

Çocuklar soğudu her geçen gün oyunlarından

Tekmeleyerek yürüdüler okul kitaplarını

Aldılar nasiplerini kısa pantolon giyerek

yaşlanmaktan

En çok özlediğimiz şeyler yarına kaldı

Denizin karnını karıştırırken bir rüzgâr

Ekerken sulara çiçek kokularını

Yalmzca gökyüzü durulanınca mı gelir bahar

Bir çocuğun gülümsemesi kuşları uyandırmaz mı

En çok özlediğimiz şeyler yarına kaldı

Getiremedik Nazım’ı Moskova’dan

Yatıramadık bir köyüne yurdunun ..

Başında bir salkımsöğüt ağlayacaktı.

***

Bütün ölülerin damarları

Birbirine bağlıdır toprak altında

Dünyanın boşluğa kaymasını önleyen köklerdir onlar

***

Benim dengem hiç yollara düşmediğimdendir

...

Dalgınım çok zamandır, ki dalgınlığım

Tarihin içini çektiği yerlerde durduğumdandır...

***

Anahtar dönüyor yuvasında

Beni bekliyor vazodaki karanfil

Varırım, kendi evime varırım en sonunda

Yaşamdan kaçırılmış, ölüme eğilimli

***

Zulmün artsın! Gördün ya, dağların arasında incecik 

Bir su inadına akar, mazlum ve çevik 

Zulmün artsın! Duydun ya, göğümde dolaşır üç beş üveyik 

Edirne' den Ardahan' a, Sinop' tan Anamur' a selam götürür 

Çapraz ateşinde devletlü gecelerin, pul ve mühür 

Ve faili meçhul bir kalem elinde, yazar durur 

Zulmün artsın! Ki ben de korkup adam olayım.

Buruşuk ceketimi çekiştiriyor elleri annemin

Uçurumlar arasında burgaçlanan rüzgâr

Kirpiklerimi yakıyor- diyor ki, ağlama

Az uzakta deniz, zeytinlikler uçsuz bucaksız

Annemin elleri tuz kokuyor, fesleğen, sabun

Kokular merdiveni doğurmuş beni

Durup durup tökezliyorum- diyor ki, düşme

Büyümüşüm, üzümüm şaraba dönüşmüş gibi

Kendimi içiyorum kan ve ter- diyor ki, içme…

***

Kırık bir tesbih misali dizili günlerin 

Kendinden nefretle, acınası bir gurur arasında 

Gidip geliyor, bir çocuğun ağlayışına bile 

Şiire alınacak bir desen olarak bakıyorsun 

Al onu kucağına, sar bakalım gözyaşlarına 

Çünkü kendi oğlunu bile yazarken hatırlıyorsun 

Gerçekte, bıçaklar atılırken alnına, dünya 

Her gün acımasızlığa bir gemi kaldırırken 

Saflıklar kurnazlık arasındaki o sırat 

Köprüsünde sen, değişik taklalar deniyorsun 

Ama nereye kadar, işte buraya kadar 

Şehrin seni çoktan unuttu, yokluğun 

Bayatlamış ve geri çevrilen bir meze 

Bir zamanlar hayat sandığın rakı masalarında 

Evet, işte buraya kadar hükmün 

Kendini vurmayacaksan bir daha bıçak taşıma 

Ölme, kendi elinden olmayacaksa ölümün ...

***

Sen benim umudumdun, biliyor musun 

Nerden bileceksin her taraf yağmurdan kalma 

Aynaların buğusu bile silinmeye teşne 

Ama yüzler değişiyor gün seyrelince 

Kulağına kiraz takhm rüyamda demin 

Seni yaşanmamış bir çocukluk gibi sevdim 

Bütün gün beklediğim pencereler kırıldı 

Nerden bileceksin, her taraf puştluktan yana 

Seni yazdığım defterler de buruştu 

Gözlerine boncuk taktım az önce 

Ama rüyamda ... Rüyamsa benimdi hala 

Bırak bütün okullar sana "teşekkür" vermesin 

Vermesin ... Varlığına yokluğuna 'teşekkür ederim!' 

***

Mevsimim bitti farkındayım 

Kalem kal' aya dönüştü 

Ey, garip şairler, sizi ey 

Nasıl sevdim bilemezsiniz 

Şimdi yaldızlı açıklama ve pul istersiniz 

Kalbim donarken, kağıdım yandı 

Meselem buydu, farkındayım 

Hayat' a hep uzaktan baktım 

Korkum kendimeydi, kendimleydi ey 

Sol cebimde hep kör bıçak hüznü 

Nasıl sevdim, ey garip şairler, sizi ey 

Mevsimim bitti, bağışlar mısınız ... 

Bu yol aşka çıkıyor 

Doğru git, sola dön 

İşte o denizi ben yarathm 

Şu çiçeklerin adı neydi 

Sümbül, manolya 

İşte onları da 

Bu yol aşka çıkıyor 

Benden söylemesi 

Yüzünde hüzün tanecikleri 

Saçının her teli rüzgar 

Sende sonsuzluğa doğru akan bir şeyler var 

İnsanın şiire inanası geliyor 

Kar gibi birdenbire dağılası 

Ve seninle bir kartopu olası sonra 

Kalbinin düğmelerini koparası 

Avucumdaki çizgiler kadar bildiğim 

Ve sonra unuttuğum bir şehrin 

Solgun bir semtinde 

Elli yaşımın, yoksulluğumun koynunda 

Yaşayıp duran dirliğim 

Bu yol aşka çıkıyor ...

***

uykusuzluk bir nimet bana

biraz daha fazla yaşamak sanki

Ahmet Erhan - Burada Gömülüdür 1. Cilt

 yüreğimde hiçbir şey yapamamanın boşluğu ve çok şey yapmanın yorgunluğu var

İrade ve seçim elbette önemlidir ama hamurumuz daha anne karnından itibaren taşıdığımız genler, ailemiz, sosyal çevre, bedenimiz ile ilgili gençlik endişelerin psikolojik izleri gibi çoğu kendi kontrolümüz dışında faktörler tarafından yoğruluyor. 70'lerin bir tarafı da olduğu (yenik tarafı ) politik mücadeleler, baba figürü ve daha bilmediğimiz pek çok etken sebebiyle Ahmet Erhan şiiri de daha en başta ölüm fikri ile güreşmeye başlıyor ve bu mücadele ömrü hayatı boyunca devam ediyor. İlk kitabı dönemin çizgilerini taşır şekilde toplumsallığın izlerini taşıyor, yine de şair kendine bir adım dışarıda konumlanan gözcü rolüne değer biçmiş. Halbuki sırtına inen yumruklar, ölen arkadaşların cenazesinde nöbet tutmak gibi daha hafif eylemleri ağzından kaçırmakta daha ilk kitabında. 

Usul usul birikiyor gözyaşlarım

Arkadaşlarım ölüyor güpegündüz

Ve her ölenin ardından insanlar

Daha çabuk yürür oluyorlar evlerine

Sıkıca örtülen her kapı, görüyorum

Boş bir alan daha bağışlıyor katillere. 

Yine de aksettirdiği kuvvetli tedirginlik (hayatı bir gömlek gibi sıyırsam mı üstümden?/yüreğimde, kuyruğunu bırakıp giden bir kertenkelenin tedirginliği) umuta galebe çalamıyor.

Bağırıyor içimde bir kuş, durmadan bağırıyor:

Şair, bir taşı oyup da içine girmenin zamanı geçti!

Bir kez daha gülümseyerek yanıtlıyorum onu:

Ağladım. Biraz rahatladım.İyiyim şimdi.

Bu umut gerçeklerle ilintisiz bir fantazya değil. Olan bitenin nesnel farkındalığı. Anlıyoruz ki seçilecek yol belli, o da şiir.

Kan mı tutuyorum avuçlarımda? 

 Yoksa ufaladığım güller mi? 

 (Nerden geldi bu kırmızılık?) 

 Ölüme en uzak bildiklerimiz bir bir ölüyor. 

 Mezarlığa giden yolda ayak izlerimiz çoğalıyor. 

 (Nerden geldi bu karamsarlık?) 

 Bağırıp çağırmayı o ölülerin anılarına yakıştıramıyorum 

 Söylevleri de dinlemiyorum artık 

 Sen ölmedin, yaşıyorsunları ... 

 O ölüleri yaşatacak olanların çoğu 

 Kapılarını erkenden örtüyorlar akşamları. 

Siz bakmayın yaşadığı o kadar hayalkırıklığının şiire tövbe ettirecek gibi konuşmasına...

Sabahtı. Ki sabah yeniden başlamanın öteki adıdır çoğu yerde 

 O, bunu da tersinden anladı 

 Kibriti çaldı, yazdığı bütün şiirlere.

Şairin sembollerle imgelerle boğulmadan doğrudan yazma tercihinin güzel inceliklerden yoksun olduğu manasına gelmiyor elbette .

Yağmur eritti elimi, yüzümü

Bu dünyada bir yürek kaldım

Bu bir seçim , yalın olmak ve anlaşılmak. Estetik dahi bir yere kadar bir mesele. Yoksa böyle şeyler de yazılabilir yani.

Diyor ki, geri dön ve ara o yollarda ayak izlerini ... 

 Çünkü bir ağaç köklerinin dolandığınca ağaçtır 

 Kıyısız bir deniz görmedim, düşüncelerin dışında 

 Bir anıdan yola çık istersen, bir sözden, bir gülüşten 

 Çünkü bir insan sorularıyla insandır ve onlara bulduğu yanıtlarıyla.

İlk eserin çizgisi, Behçet Necatigil ödülü alan 1981 neşr seneli Alacakaranlıktaki Ülke (ki Akdeniz Lirikleri'nin ilk basılı eseri olduğuna dair çok da bilinmeyen bir yazı okudum)  belki de en güzel aşağıdaki şiirde kendini yansıtır.

Takip eden eserinde ilk kitabın son şiirinin ipucunu verdiği üzere memleketi Akdeniz'e, ana rahmine geri dönüyor yazar. Geçmiş elbet peşini bırakmıyor. Hayat sorgusu tüm hızıyla devam etmekte.

Yaşamımın bütün kökleri uzanıyor avuçlarıma 

Düşünürken babamın çay bardağını tutan ellerini 

Bir Akdeniz kentinin tuz kokan sabahlarında ... 

Niye her şey uçan bir kuşun kanatlarında şimdi? 

Yürümedik bir yol mu kaldı ufkun ardında?

Yine de mutluluk=Akdeniz deniyor bir yerlerde. Önceden diyor, bir tutam hüzündüm. Belki de kendini kandırıyor şair erkenden. Bir sevgili duru su gibi akıyor kalemin ucunda.

Sonra sen geldin 

Çakıllı yoldan geldin, şen şakrak 

Bir su gibi kollarıma aktın 

Nesneler anlam buldu seninle 

Benim güleç yüzlü, kara gözlü sevgilim 

Saçlarını yüzüne dökerek 

Yerleri süpürdün, bahçeyi suladın, 

Masayı temizledin ... 

İşsizlik, parasızlık, kendinden şüphe zamanlarıdır, sigara dumanında, kadehlerde kayboluş. Lirik şiir denemeleri gördüğü gözlemlediği insanlar vasıtasıyla kitabında yer alıyor.

Sevda Şiirleri kitabı, bunun için sevgilim, seninle başlattım bu şiiri denerek açılıyor.

Anla ki, yitik bir ülkeyi korumaya benzer

Bir şairin sevgilisi olmak...

Maalesef şiiri de aşkın karşısına koyuyor, zar tutan kumarbazlarla şairleri bir tutarak. İlişkisinin sonlandığı noktaya kadar biz de ayrılık sürecine 14 şiir ile tanık oluyoruz. 

Aşkın yitip gittiğini kabul edemiyor. Nefret ediyor ve seviyor her ayrılan gibi. Direnişi ayrılığa da inşa ediyor beyhude bir çabayla. Şiir yazmak bir tedaviye dönüşüyor.

Ellerim uykusuz, ellerim geberisiye yalnız

..

Doğru benden sonra da tufan kopmayacak

Aşktan sıyrılıyor, babasının vefatını da şiirlerle atlatıyor. Artık yaşamaktan öte bir seçim kalmıyor bana

Ateşi Çalmayı Deneyenler için isimli eseri ise derin bir ümitsizlik ve yenilginin, ıstırabın ve şikayetin dillendiği bir eser olarak dikkat çekiyor. Her zaman huzurla baktığı Akdeniz bile suskun, yaralı ve suları kirli, mavisi soluk...

Takip eden Ölüm Nedeni: Bilinmiyor'da imge ve dolaylı anlatım ağırlık kazanmaya başlıyor.

Prometheus'un ateşi bir kere daha çalması gerekecek 

Bir masa birdenbire ağaca dönüşüyor, bir ekmek buğdaya, 

bir bardak su ırmağa 

Çırılçıplak soyunuyor adam ve yalıyor boylu boyunca 

toprağa ... 

Kendini hor görme bu eserinde de kuvvetlenerek devam etmekte. Yalnızlık yaşlılık (yazarın daha otuzuna gelmeden hissettiği türde bir yaşlılık)  ile pekişmeye başlamış.

Ben parmak hesabıyla bir ömür yaşadım

Yükseklik korkusundan başım hiç dik durmadı

İğreniyorum kendimden bile bazan

Dünyadan her zaman

...

Moruk diyorum artık benimle büyüyenlere

...

Yaşamdan başka ölüm yoktur

Mutluluk çocuklara mahsustur

Onların da ölümleri damla damla

Birikir aylarla, yıllarla

Yürüdükleri yollar bir tabuta dönüşür

...

Ölülerini hep kefenlere sararlar

Bir yaşam boyu sıkılı duran yumrukları

Toprağın üstüne çıkmasın diye

...

Bir gün nasılsa dağlar bir gün

Bütün uçurumları dolduracak

Mersin isminde numaralandırılmış sırayla devam eden uzunca lirik şiiri hayattaki yerini sorgulayan mısralarla açılan güçlü etkiye sahip imgelerle bezeli. Edip Cansever'i hatırlamadım değil.

babamdı, sesi damarlarıma dolardı, son günlerinde 

deliren babam, alkolden ve yalnızlıktan

...

Sözcükleri bileytaşlarına sürtüyorum günler geceler boyu 

...

İşte, cam kırıklarından oluşmuş bir deniz ve o denizin 

kıyısına demir atmış bir kent

...

Yaşamayı seviyorum, sabahları bir gazetenin bulmacasını 

çözmek için, yalnızca bunun için bile yaşayabilir insan

...

O zamanlar konuşurken ağzından çiçekler döküldüğünü 

sanırdın 

Uçup gider, bir kızın saçlarına takılırlardı usulca 

Şimdi bir kaya parçası gırtlağımda, dağılıp parçalanıyor 

nasıl da ... 

...

Köklerim damar damar boşluğa asılı kalmış ve ben bir 

toprak parçası arıyorum onlara 

...

Bir kentin yüzü uzaktan bakınca bir insanın yüzüne benzer 

Acı çeken, sarsak, çizgi çizgi 

Kendi yüzümü aynada görünce çığlık çığlığa sokaklara 

dökülmediysem bunda Mersin'in payı var

Kabul etmek gerekir ki bu derleme eserin en sevdiğim bölümü Ölüm Nedeni: Bilinmiyor oldu.

Ben, parmak uçlarımdan sokaklara bulaşan bir uyuşmayla 

Öylece duruyorum dimdik ayakta 

Derinleşsem bir uçurum olurdum şimdiye kadar 

Demek ki ben böyleyim kardeşler 

Gözlerinizden öpüyorum, bir daha görüşür müyüz, 

elbette görüşürüz 

Siz yağmurun sesine kulak tıkadığınızla 

Ben yağmurun altında durduğumla kalırız ... 

Yunus Nadi ödülü alan Deniz, Unutma Adını! 90'lı yılların başındaki politik uyanmayı yansıtıyor. Kendi içine kapanan şair algısını Türkiye'nin siyasi iklimi üzerine ailesiyle (oğlu Deniz) birlikte genişletiyor.

Al şu sekizyüzondörtbinbeşyüzyetmişsekiz km2'ni 

Ört altmış milyonun üstüne bir mezar olarak ...