DOĞU BATI etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
DOĞU BATI etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

29 Ekim 2026 Perşembe

Aç Yazı #11-12-13-14 - Aether #1 - Doğu Batı#104

EY ZAMAN! YÜREĞİ OLAN DUYACAKTIR
GEMİNİN DİBİ BOYLADIĞINI
..
VE KAÇACAK YER YOK BU ZORBA ÇAĞDAN

Yunus Emre başta olmak üzere tasavvuf ehline dair yazıların ağırlıkta olduğu bu sayının kapağının biraz alakalı olmasını isterdim. Pir Sultan Abdal gibi ozanlara karşı ortodoks çevrelerin yeniden kimlik inşasına girdiği Yunus Emre'nin bu sayıda da yer verilen Ene'l Hakk düsturuyla yazdığı eserleri görseler, ne olur ki? Bilmediklerinden değil. Bu isimlerin yanısıra Kaygusuz Abdal, Karacaoğlan gibi egemenin karşısında halkın yanında duran aşıklara dair yazı ve eserlere yer verilirken Uzun Hava , Blues gibi başlıklar taşıyan folklorik makaleler temayı tamamlıyor.

Ant olsun üstü karalanana
ant olsun ki gerçek oradadır.
(Emrah Yolcu)

12. sayı dergiyi çıkaran çevre ile de ilişkili olan şair ve çevirmen Can Alkor'a adanmış. Kapak bile sanatçının çalışma odasından alınan bir fotoğraf karesi aslında. Kendisi, çevirmenliği ve şairliği hakkında yazılanlar ve şiirleri dışında asılları Rilke, Jung, Nietzsche gibi isimlere ait tercüme ettiği şiir ve metin örneklerine yer verilmiş. Deleuze'ün Spinoza üzerine dersi diğer öne çıkan makale, dergide.

Bir yıldız yığınının göğün aşağısından yukarısına yavaşça silindiği zamanda,
yaz otlarının çıplak bileği hizasında
tek şu çiy ipliği, erkeksi güneşin yükselirken gelip çözdüğü. (Philippe Jaccottet)

13. sayı işaret ettiği üzere müzikal bir tema ve onunla ilintili olarak çağdaş klasik müzik bestecisi İlhan Usmanbaş etrafında şekilleniyor. Besteci ile ilgili değerlendirmeler kadar bestecinin kaleminden çıkma metinler ile söyleşi de sayfalarda yer bulmuş. Ayrıca 20. yüzyıl'da damgasını vuran eserleri tavsiye ettiği faideli bir liste de sunuyor okuyucuya. Farklı şiir ve metinlere de olağan bir şekilde yer verilse de sondaki uzun absürt metnin ben dahil çoğunlukta bir karşılığı olduğunu sanmıyorum. 

Geldiğim yerin artık anlamı yoktu
Gittiğim yer kimsenin umurunda değildi.
Rüzgar diyorum size, rüzgar.
Ve rüzgarda bir avuç kum (Edmond Jabes)

Yanacak ne kaldı çok görme ateşin bana
ateşsiz yanıyorum kar yağmur yetişin bana (Emrah Yolcu)

Mayıs 2023 tarihli 14. sayı dosya olarak çok da aşina olmadığımız Stalin'in gazabına uğramış şair Mandelstam'ı hayatı ve eserleriyle konu almış. Ayrıca Roman Karavadi'nin, Emrah Yolcu'nun ve Ufuk Üsterman'ın uzun şiir ve metinlerine sayfalarda yer verilmiş.

Yıkanıyordum dışarıda, gecenin ortasında.
Gök parlıyordu çetin yıldızlarla.
Testi soğuyor, taşarcasına dolu,
Ve ışıltı balta üzerinde tuz gibi.

İki kez kapatıldı parmaklık,
Toprak katı, her bilinçte.
Boşuna aranır daha saf örgü
Serin bezin hakikatinden.

Eriyor testide yıldız, tuz gibi.
Ve gitgide daha soğuk su.
Ve daha saf ölüm, daha sert mutsuzluk,
Ve daha gaddar ve daha doğru toprak.


Türkiye'de daha çok dijital ortamlarda yayınlanma imkan bulabilen ve benim de ihmal ettiğim bilimkurgu ve fantastik kurgu öykücülüğü Aether dergisi aracılığıyla basılı sayfalara taşındığında ve oldukça hoş bir kapakla da okuyucuyu karşıladığında heveslendiğimi itiraf etmeliyim. İlk başta satır aralarınının genişliği, boş kısımlar ve punto büyüklükleri kağıt israfı değil mi diye bir soruyu akla getirdi. Sonuçta ilkokulda okumuyoruz. Maalesef içerik olarak da öykülerin doyurucu olmadığını, bir çoğunun taslak fikirlerden öteye geçmediğini söylemem gerekli. Umarım zamanla daha geniş bir yazar kitlesine ulaşarak muhteviyatı hem yaratıcı hem de daha olgun bir seviyeye getirebilirler.


Doğu Batı dergisi 2023 yılında104. sayı ile 4 sayı sürecek Modern Türk Şiiri dosyasını başlatıyor. Koleksiyonluk bu sayının içindekiler kısmına yer vermek yeterli olacaktır.

Yücel Kayıran
Eşik-Söz
 
Modern Türk Şiirinin Doğuşu
Doğan Hızlan
Modern Türk Şiirinin Yol Haritası
 
Oğuz Demiralp
Bir Okuru Olarak Benim Açımdan Şiir
 
Yücel Kayıran
Modern Türk Şiirinin Doğuşu
 
Uhrevi Dünyanın Poetik Yıkımı
Deniz Aktan Küçük
Tevfik Fikret Şiirinde Kaybedilen Temelin Tutulamayan Yası
 
Âlim Kahraman
Mehmet Âkif
 
Pınar Aka
Yahya Kemal’in Kayıpları ve Şiir
 
Yılmaz Varol
Ahmet Hâşim’in Bir Mektubu ve Devlet Kapısında Türk Edipleri
 
Erkan Irmak
“Toprak, Güneş ve Ben...”: Nâzım Hikmet Şiirinin Ortaya Çıkışı, Kırılma Anları ve Sonrası
Oktay Yivli
Erken Cumhuriyet’te Öz Şiir Arayışı
 
Meral Asa
Sığmazlık Gerçeği: Fazıl Hüsnü Dağlarca
 
Cumhuriyet’in Vaadi: Mücadeleci Poetik Neşe
Orhan Veli Kanık
Garip
 
Tolga Aydoğan
“Orhan Veli ve Ankara”
 
Cemal Atay Genç
Öğlen Uykusundan Uyanırken
 
Beşir Ayvazoğlu
“Aç Cübbeni Cüneyd” Asaf Hâlet Çelebi Şiirinin Kaynakları
 
Tahir Abacı
1940’ların Sosyalist Şairleri Üzerine
 
Yücel Kayıran
Poetik Determinizm: Faruk Nafiz Çamlıbel ile 40’ların Toplumcu Şiiri ve Cahit Külebi

18 Mart 2026 Çarşamba

Temrin #145 - Doğu Batı # 102-103

 Şiirlerini uzun süredir okuduğum şairi kapak yapması sebebiyle dergiyi satın aldım. Temrin, Orta Asya Türk devletleri ile de bağı bulunan bir düşünce ve edebiyat dergisi , 18 yaşında. Kareye yakın yanlamasına dikdörtgen ebatıyla farklılık arz ediyor. Derginin sayfaları Dağlarca şiirleri ile okuyucuyu karşılıyor. Bu şiirleri Ertan Mısırlı, Engin Turgut, Serkan Öngel, Seyhan Korkmaz, Melih Cevdet Anday, Gökçenur Ç., Hilmi Bitim, Turgay Kantürk, Eser Ceran Erdi, Süleyman İleri kaleme almış. Hayatını ve anıları anlatan yazılar şairin yaşamına ışık tutuyor. Eserleri dışında günlük hayatından da izlekleri okumak önemliydi. Bildiğim kadarıyla Dağlarca tedrisatına yakın bazı isimler de varken onların kaleminden yazılara raslayamamak bir eksikliktir. Sayfaların devamında da deneme, öykü, eleştiri türünde örnekleri okuma imkanına sahibiz.

Düşünce dergisi gözüyle şiir dünyası. Modern batı şiiri konseptli 102 ve 103 numaralı sayılar Yücel Kayıran editörlüğünde hem tanıtıcı hem akademik yazıların bir araya getirilmesinden müteşekkil. 20. yüzyıl kapsamında Cevat Çapan öncelikle bir özet tablo ortaya koyuyor. Ancak diğer makalelerde moderniteyi besleyen pınarın Homeros'a ve 1800'lü yıllara dek götürülmesi tartışmalara açık bir sunumu işaret etmekte. Mekansal dağılım ise Abd'den Rusya'ya geniş bir coğrafyaya uzanmakta. 102. sayının başlıklarını sıralamak faydalı olacaktır.

Cevat Çapan Modern Batı Şiiri

Özgür Taburoğlu Modern İmgenin Hidroliği: Bergson, Simmel, Benjamin

Yücel Kayıran Uhrevi Poetika, Dış Dünyanın Keşfi ve Modern Şiir [Modern Şiirle Karşılaştığımızda, Şiirimizin Poetik Temeli Neydi?]

Tansu Açık Batı’nın Kurucu Metni Olarak Homeros Destanları - II (Geç Antikçağ, Doğu Yazı Gelenekleriyle Karşılaştırma, Ortaçağ Kültürel Belleğinde Homeros) 

Mehmet Barış Albayrak Hölderlin ve Transendental Şiir

Mehmet Barış Albayrak Novalis: Dünya Romantikleşmeli!

Hasan Aksakal Devrim, Doğa ve Deneyim: İngiliz Şiirinde Romantik Çağ (1789-1832)

Azade Seyhan Heinrich Heine, Almanya. Bir Kış Masalı: Dönüşü Olmayan Sürgün

Ataol Behramoğlu Rus Şiiri-Ulusaldan Modernliğe

Fahri Öz Dickinson ve Whitman: Modern Amerikan Şiirinin Kurucuları

Özdemir İnce Aloysius Bertrand ve Düzyazı Şiirin Doğuşu

Cemalettin Aykın Baudelaire’de Şiirin Ana Kaynakları ve Nitelikleri

103 nolu sayı kronolojik olarak günümüze biraz daha yaklaşıyor. Okuyucuyu ise okuması oldukça zorlu bir Ezra Pound analizi bekliyor. Göndermesi bol metinler arasılık arasında kaybolmuş bir teknik herkese hitap etmeyebilir. Bu sayıdaki içindekiler indeksi ise şu şekilde.

Nedret Öztokat Kılıçeri Stéphane Mallarmé: Şiirde Dünyanın Gizemini Yakalamak

Ece Korkut En Genç Simgeci Arthur Rimbaud’yu Nasıl Biliriz?

Aytek Sever Rabindranath Tagore: Sonsuz Dünyaların Sahilinde

Senem Kurtar Yıkıntılardan Yükselen Ağıtlar: Açık, Ölüm, Hayvan Bir de Aşk

Levent Kavas Yırtma Yapıştırma: Ezra Pound’a İlişkin Bir Kırkyama

Ezra Pound / Levent Kavas IV. Boy / Yamalar

Cem Yavuz Başlangıcımdadır Sonum Zamanın Çağıldayan Kabuğunda

Bülent Ayyıldız Eugenio Montale veya Şiir Hâlâ Mümkün mü?

Alova Lorca Şiirinin Kaynakları

İclal Cankorel Oyun Yazarı Brecht ve Epik Tiyatro

Oğuz Demiralp Pablo Neruda

Cevat Çapan Çağdaş Yunan Şiiri

Oğuz Demiralp Meksika’nın Sesi, Evrenin Nefesi

Cem Yavuz Sesler, İşitin Bizi de...

Makbule Aras Eyvazi Mavi Anları Çılgınca Denemek

Başlıklardan yazı konusu şairlerin isimleri anlaşılmıyor, zikredelim. Rilke, TS Eliot, O. Paz, P. Celan, F. Ferruhzad.