Paggliacci yani Palyançolar Leoncavallo'nun en önemli opera yapıtı. İsmin işaret ettiğinin tam tersine yaylıların katkısı başta olmak üzere tüm atmosfer gerginlik ve melodram ağırlıklı. Hem de daha prolongtan itibaren sirkte palyaçoların gelişini izleyen , eğlenen insanlara rağmen ezgi hiç de hayırlı bir şeyler müjdelemiyor. Bu gerginliğin tüm süreye yayılması ki aslında opera eserine göre 70 dakika süresi kısa sayılır, biraz aşırı olmuş. Trajinin ekseni karısını kıskanan kumpanya reisi Canio etrafında şekillenmektedir. İşin kötü yanı karısının dışarıdan bir sevgilisi gerçekten de bulunmaktadır. Kumpanya mensuplarından yarı meczup Toni de kadıncağıza sulanmaktadır. Red cevabını kaldıramayınca keşfettiği iki sevgiliyi kocasına gammazlar. Bakın ki sahneledikleri oyun da benzer bir konuyu işlemektedir. Kasaba halkının önünde sahnedeyken diyaloglar gerçeğe döner ve Canio karısını ve hemen sonrasında aşığını bıçaklar. Konu bu. Oyun çok bilinen ve sahnelenen eserlerden biri. Dünyaca ünlü 1. sahneyi sonlandıran tenor aryasında zirveye ulaşan ana tema, başlangıç ve bitişte de karşımıza çıkar. Kayıtta acı kahkalar, seyircinin sesleri farklı bir hareketlilik katıyor. İşitsel olarak seçtiğim versiyon, 1953 yılına ait Renato Cellini şefliğinde bir amerikan orkestrası tarafından kaydedilmiş. Kaydın eskiliği sebebiyle sanatçıların çoğunun bilinirliği kalmamış olabilir, o yüzden saymayacağım. Bu versiyon da bitiş tüyler ürpertici olsa da bazı tonlamaların kulağı tırmaladığını söyleyebilirim. Bir de erkek seslerde Canio ile somutlaşan tenor, bende tam olmuyor. Bestenin karakter dağılımı da oldukça dengeli. Canio, bariton manipülatör Tonio ve soprano neredeyse eşit ağırlıkta. Sevgilinin ve diğer palyaçoların da katılmasıyla birlikte işitsel bağlamda bir içiçe geçmelik ve ayrıştıramazlık olabiliyor.
Ayrıca operaları filme almasıyla ünlenen İtalyan yönetmen Zeffirelli, Georges Pretre şefliğinde orkestra ile 1982 yılında Pagliacci'yi de filmografisine eklemiş. Önemli nokta başrollerden Canio rolünü Placido Domingo'nun sahneliyor olması. Arka yapı ise 1800 sonları yerine 1930-40'lar olarak belirlenmiş. Kumpanya kamyonla seyahat ediyor, örneğin. İlla ki operada görselliğin faydasından yararlanıyor. Özellikle soprano seçimi görsel uyum açısından isabet olmuş. Yapıtın kısa ve lineer olması eksiklik olarak göze çarpıyor.
7,0/10
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder