Çok bilindik bir eseri değil Gorki'nin. Pek sevdiğim Oda yayınları külliyatından elimde bulunması sebebiyle okudum zaten, bilinçli bir seçim değil. Bahsettim mi bilmem, babam matbaacıydı, bastığı kitapları getirirdi, annem de dağıtırdı, kalanlar bunlar. Bir kere 560 sayfa hacmiyle baştan bir yıldırma harekatını cephesindeyiz. Ama usul usul sindire sindire okuyunca keyifli. Sonunda ne oluyor, hiç bir şey... Rusya'da toprak köleliğinin kaldırılmasından 1905'e kadar olan bir dönemde, cehaletin hüküm sürdüğü taşrada bir halat üreticisi küçük burjuva ailenin anasız çocuğudur Matvey. Nemrut babası eve cici anne getirince çocuk da delikanlılığını hatırlar. Sonradan kasabada alay konusu da olacak bir skandal neticesinde hem babası hem de sevdiği cici annesini kaybeder. Büyüdükçe de kadınlarla arasını bir türlü düzeltemez, sevilemez, zürriyetsiz kalmasına hayıflanır sonra. Düşünce insanları ile bir araya gelir, çarlık baskısını sırtlarında hisseden. Her şey o kadar ilkeldir ki ideolojiler bile oluşmamıştır taşrada. Din namına hurafeler, ahlaksızlıklar, birbirinin kuyusunu kazan komşular. Bizim buralardan farklı değil yani. Aydınlar mı yönetsin, tüccarlar mı birlik olsun. Zavallı Matvey taşrada bütün ömrünü iyilik isteyen naif düşünceler içinde tüketecektir. Tanıştığı arkadaşları ise ya ölecek ya sürgüne gidecektir. Giden gelmez. Son günlerinde ise işçi ayaklanmaların gölgesi düşmüşken çiftliği etrafında öbeklenen gençlere umut bağlayarak pişmanlıklarını geride bırakıp gözlerini hayata kapar. İç burkan hikayenin ilginç bir noktası ise müslüman Tatar karaktere hiç olmadığı kadar pozitif bir rol biçilmesidir.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder